Blog o zadaniach szachowych
Pozycja jest legalna jeśli mogła powstać w partii szachowej. W przeciwnym wypadku taka pozycja jest określana jako nielegalna. Istnieje ponadto określenie „względnie nielegalna pozycja”, które oznacza, że w pozycji początkowej mamy niestandardowy materiał (dorobione figury). Taka pozycja jest w zadaniach ortodoksyjnych uznawana za wadę. Poniżej zamieszczam przykładowe takie zadanie.
Pozycja, w której jedna bierka uniemożliwia drugiej swojej bierce wejście na pole. Ponadto wyróżnia się blokowanie dalekie, które wykorzystywane jest po zbliżeniu się drugiej bierki do zablokowanego pola.
Kompozycja szachowa na ogół składa się z pozycji na szachownicy, warunku w formie słownej i rozwiązania. Kompozycja szachowa jest wynikiem indywidualnego aktu twórczego jednego lub wielu autorów. Kompozycje szachowe można podzielić na kilka grup zgodnie z ich warunkami:
Kompozycje szachowe inne niż studia nazywane są inaczej zadaniami szachowymi (problemami szachowymi).
Kompozycja szachowa (problemistyka) oznacza także dziedzinę szachów poświęconą zadaniom i studiom szachowym.
Posunięcie, które prawie rozwiązuje zadanie, ale jest obalane zwykle przez jedną czarną obronę.
Według brytyjskiego arcymistrza Johna Rice’a złuda w dwuchodówce może spełniać jedną z kilku funkcji:
Istnieje wiele tematów w kompozycji szachowej, w których podstawową rolę odgrywają złudy.
Poniżej przedstawiam zadanie naszego mistrza.
Pierwsze posunięcie rozwiązania zadania szachowego. Dodatkowy, niezamierzony wstęp uznaje się za rozwiązanie uboczne.
Wyróżnia się następujące typy wstępów:
Istnieje wiele tematów w kompozycji szachowej, w których ważną rolę odgrywa wybór wstępu.
Poniżej przedstawiam zadanie z dziewiętnastego wieku z zaskakującym wstępem.
Finlayson, William
Chess Chips 1878
mat w 2 pos.
Zadanie szachowe, w którym obie strony dążą do zamatowania czarnego króla. W macie pomocniczym mogą zaczynać zarówno białe jak i czarne.
Typy matów pomocniczych zależne od liczby rozgałęzień rozwiązań są następujące:
gdzie m, n i p oznaczają liczbę rozgałęzień. 3111 oznacza, że mamy 3 rozwiązania z różnymi pierwszymi posunięciami. 1211 oznacza, że mamy 2 rozwiązania, w których pierwsze posunięcie się powtarza, a drugie jest różne.
Poniżej przedstawiam świetny mat pomocniczy polskiego arcymistrza.
Tura, Waldemar
The Problemist 1993
5 nagroda
Album FIDE 1992-94
mat pomocniczy w 2 pos.
2111
Zadanie szachowe, w którym białe zaczynają i zmuszają czarne do zamatowania białego króla, podczas gdy czarne starają się do tego nie dopuścić. Pierwsze samomaty pojawiły się w arabskich manuskryptach w już trzynastym wieku.
Poniżej przedstawiam doskonały samomat naszych problemistów.
Iwanow, Eugeniusz; Rosolak, Władysław
3 WCCT 1986-88
5 miejsce
samomat w 3 pos.