ekonomia

ekonomia (economy)

Ekonomia w kompozycji szachowej ma szereg aspektów. Ekonomia siły – w pozycji nie powinno być zbędnych bierek, a te które są powinny być używane w możliwie najszerszy sposób. Ekonomia czasu – należy stosować minimalną liczbę ruchów potrzebną do realizacji pomysłu. Ekonomia różnorodności – należy unikać wariantów pobocznych, chyba że poprawiają one jakość lub piękno kompozycji. Ekonomia przestrzeni – bardzo subiektywne kryterium, które zaleca, aby gra była jak najbardziej rozłożona na szachownicy.

Mladenović, Miodrag
The Problemist, 1989-II
3 wyróżnienie honorowe

mat w 2 pos.

Czarnecki Tadeusz

Tadeusz Czarnecki
źródło: pl.wikipedia.org

Urodził się 2 listopada 1905 roku w Warszawie, zmarł 30 sierpnia 1973 roku. Znany działacz szachowy. Mistrz krajowy kompozycji szachowej (1955), sędzia klasy międzynarodowej w kompozycji szachowej (1956). Debiutował w 1933 roku. Opublikował około 300 zadań szachowych. W konkursach zdobył 21 nagród (z czego 7 pierwszych). Sześć jego zadań zostało wyróżnionych w Albumach FIDE (6 pkt.). Złoty medalista mistrzostw Polski w kompozycji szachowej w dziale trzychodówek (1945–54, 1955–56). W latach 1960-71 redagował rubrykę problemów w miesięczniku „Szachy”. Autor wielu książek i podręczników szachowych, m.in. „Nauka gry w szachy” (1950), „Szach i mat” (1953), „Pułapki szachowe” (1956), „Tajemnice Caissy” (1959), „ABC Szachisty” (1966).

Czarnecki, Tadeusz
Szachista Polski Jednodniówka 1947
Dawid Przepiórka MT
3 nagroda
Album FIDE 1945-1955

mat w 2 pos.

oryginalność

oryginalność (originality)

Jeśli istnieje starsze zadanie szachowe, które przedstawia tę samą ideę w ten sam sposób, późniejsze zadanie jest antycypowane. Jeśli pozycja jest taka sama (lub odbita), problem jest całkowicie antycypowany. W obu przypadkach późniejszy problem jest wykluczony z konkursu. Istotnymi cechami zadania szachowego są treść i forma. Generalnie wszystko, co nie jest oczywiste, jest piękne. Posunięcia szachujące, zabieranie pól czarnemu królowi, bicie i wiązanie czarnych bierek nie są uznawane za piękne. Piękne ruchy są ciche i ukryte: oddanie wolnych pól czarnemu królowi, wystawienie białego króla na szachy, rozwiązanie czarnej bierki, poświęcenia, samozwiązanie białej bierki, oddalenie białej bierki od celu. Oczywiście w rozwiązaniu wszystkie ruchy nie mogą być nieoczekiwane, dlatego powyższe kryteria odnoszą się do pierwszego ruchu. Naturalnie niektóre idee są na tyle trudne do zrealizowania, że dopuszcza się w nich słaby wstęp.

Hebelt, Wacław
Mecz Polska – Węgry, 1938
1 nagroda
Album FIDE 1914-44/I

mat w 2 pos.

Grzankowski Wacław

Urodził się 21 marca 1910 roku, zmarł 26 września 1991 roku. Mistrz krajowy kompozycji szachowej (2013). Debiutował w 1931 roku. Aktywnie komponował do roku 1956. Po 30-letniej przerwie powrócił do kompozycji, wygrywając prestiżowy konkurs w piśmie The Problemist (to zadanie prezentuję poniżej). Opublikował około 90 zadań szachowych. W konkursach zdobył 11 nagród (z czego 7 pierwszych). Trzy jego kompozycje zostały wyróżnione w Albumach FIDE (3 pkt.).

Grzankowski, Wacław
The Problemist 1986
1 nagroda
Album FIDE 1986-88

mat w 2 pos.

poprawność

poprawność (soundness)

Spełnienie warunku zadania lub studium szachowego nazywa się rozwiązaniem. Rozwiązanie musi być jedyne. Jeśli istnieje inny pierwszy ruch, który rozwiązuje kompozycję szachową, oznacza to, że zadanie ma uboczne rozwiązanie. Jeśli w jakimś wariancie istnieje alternatywny sposób gry dla białych, problem posiada dual. Dual w głównym wariancie jest nazywany dualem poważnym, podczas gdy dual w wariancie pobocznym jest nazywany pobocznym. Jeśli czarne mogą uniknąć mata w określonej liczbie ruchów, problem nie ma rozwiązania. Uboczne rozwiązanie, poważny dual lub brak rozwiązania powodują, że zadanie jest niepoprawne. Poboczne duale mogą być tolerowane, mimo, że są wadą problemu.

Jaszczuk, Wołodimir
Rudenko-50 JT, 1988
2 nagroda

mat w 2 pos.

Kapica Ryszard

Ryszard Kapica
źródło: Waldemar Tura

Urodził się 17 października 1941 roku, zmarł 5 marca 2002 roku w Częstochowie. Mistrz krajowy kompozycji szachowej (1985), sędzia klasy międzynarodowej w kompozycji szachowej (2000). Debiutował w 1956 roku. Opublikował ponad 160 zadań szachowych. W konkursach zdobył 100 wyróżnień, w tym 25 nagród (z czego 8 pierwszych) i 36 wyróżnień honorowych. Pięć jego kompozycji zostało wyróżnionych w Albumach FIDE (3 pkt.). Dwukrotny medalista Drużynowych Mistrzostw Świata w kompozycji szachowej (1984-1988 – srebrny, 1989-1992 – brązowy).

Kapica, Ryszard
Gazeta Częstochowska 1981
1-2 nagroda
Album FIDE 1980-82

mat w 3 pos.

schody

schody (staircase theme)

Minimum cztery posunięcia figury w kompozycji szachowej przypominające stopnie schodów.

Poniżej przykład tego tematu w studium słynnego rosyjskiego problemisty.

Kubbel, Leonid
Schackvarlden, 1935
2 nagroda

wygrana

Pałłasz Edward

Edward Pałłasz (2014)
fot. Adam Warżawa/PAP

Urodził się 30 sierpnia 1936 roku w Starogardzie Gdańskim, zmarł 22 grudnia 2019 roku w Warszawie. Znany muzyk, kompozytor i działacz środowiska artystycznego. Kandydat na mistrza krajowego kompozycji szachowej (2013). Debiutował w 1951 roku. Opublikował około 50 kompozycji szachowych: studiów i dwuchodówek. W konkursach zdobył 6 nagród (z czego 1 pierwszą) i 7 wyróżnień honorowych. Brązowy medalista mistrzostw Polski w kompozycji szachowej w studiach (1957–60). Autor książki „Dwuchodówki i studia pionkowe”, Penelopa, 2012. Wywiad z Edwardem Pałłaszem w Tygodniku Powszechnym. Biografia zawodowa Edwarda Pałłasza.

Pałłasz, Edward
Szachista 1998
3-4 nagroda

wygrana

solving

solving (solving)

Rozwiązywanie zadań szachowych.

solver (solver)

Szachista rozwiązujący zadania szachowe.

Poniżej świetne zadanie ułożone przez naszego wielokrotnego mistrza Świata w solvingu.

Murdzia, Piotr
Probleemblad 1998
1 nagroda
Album FIDE 1998-2000

mat pomocniczy w 2 pos.
2 rozwiązania